Abhimanyoo kadam

मैत्रीचा हाफ लाईफ पिरियड   प्रत्येक गोष्टीची किंवा त्या गोष्टीच्या स्वरूपाची एक expiry date असते . तशी मैत्रीचीही expiry date असावी , असा विचार बऱ्याचदा येऊन गेला होता . बऱ्याचदा काही विशिष्ट मुद्द्यावरून सुरू झालेली मैत्री तो मुद्दा संपुष्टात आला तर हळूहळू कमजोर होत जाते . तसंच विशिष्ट परिस्थितीमुळ एका वातावरणात यावं लागल्यानं मैत्री सुरू होते .   ते विशिष्ट परिस्थितीजन्य वातावरण , त्या वातावरणात मित्रांच्या गटात झालेले उदव्याप आणि एकत्र असण्याच्या कालावधीच प्रमाण आणि त्या विशिष्ट परिस्थितीतून बाहेर आल्यानंतर परत भेटण्याची वारंवारीता यावरून मैत्रीची expiry date किती दूरची असेल याचा अंदाज बांधता येतो .   उदा . शाळा ही विशिष्ट परिस्थिती मानून त्यातील त्यातील एकत्र येणारे मित्र , त्यातील जास्तीत जास्त वर्षे एकच वर्गात असणारे , एकत्र असताना काहीतरी उद्व्याप केलेले , आणि शाळा संपल्यानंतरही भेटण्याची वारंवारीता जास्त असणाऱ्या मित्रांच्या मैत्रीची expiry date जवळपास मित्रांच्या expiry date पर्यंत मोठी असू शकते , कारण मैत्री अशी मैत्री घट्ट होत जात असतानाच ताजीही राहत जाते . ...

 सरासरी सत्तर वर्षांचा माणसाच्या जगण्याचा तुकडा असतो. अर्थात, हरारी म्हणतो तशी ही सरासरी नजीकच्या ते दूरच्या भविष्यात वाढून दिडशे किंवा त्याहून अधिक वैगेरे झाली तरी ती उच्चउत्पन्न गटासाठी असेल.  क्वांटाईल रेशो किंवा गिनी कोइफीशंट वैगेरे नुसार दिसणारी उत्पन्नातील तफावत नजीकच्या भविष्यात कमी होईलशी वाटत नाही. उच्चउत्पन्न गटाची जगण्याच्या वयाची सरासरी वाढेल असं मानलं तरी त्याचा एकूण सरासरीवर इतका प्रभाव पडेल असं वाटत नाही. त्यामुळं साधारण सध्या (आशावादी / सकारात्मक / सैल दृष्टिकोन ठेऊन) माणसाच्या जगण्याचा तुकडा सत्तर वर्षांचा असून नजीकच्या भविष्यात या सरसरीत जास्त बदल होणार नाही असं मानू. ४.६ अब्ज वर्षांपूर्वी आपल्या सुर्यमालेची निर्मिती झाली असं मी शेवटच्या वाचलेल्या विज्ञानाच्या एका शालेय पुस्तकात लिहिलं होतं. (त्यानंतर अभ्यासक्रमात काही बदल असेल तर माहिती नाही.) आणि अशाच एका पुस्तकात वाचल्यानुसार कुठल्याही ताऱ्याचं एक आयुष्य असतं आणि त्याच्या अवस्था असतात, ज्यात शेवटची अवस्था ही कृष्णविवर अवस्था (ताऱ्याच्या प्रकारानुसार) असू शकते. आज दुपारी chatgpt वर एका प्रश्नाला असं उत्तर आ...